Pałac w Sorkwitach

Jadąc od Olsztyna do Mrągowa warto poświęcić czas na zwiedzanie zespołu pałacowo-parkowego w Sorkwitach. Pałac położony jest nad jeziorem Lampackim. W tym miejscu zaczyna się szlak kajakowy rzeką Krutynią.

Pałac budowany był w latach 1850-1856. Wówczas popularny był w architekturze niemieckiej styl neogotycki. Czerpał on natchnienie z gotyckich zamków. Elementy takie jak: wieżyczki, sterczyny czy krenelaże nadawały pałacowi charakter romantyczności. Budowany był na rzucie przypominającym literę U. Przy pałacu wybudowano wozownię, która przypominała wieżę zamkową z basztami. Ponadto przy parku powstał park krajobrazowy, który rozciągał się także na półwysep na jeziorze. Założono tam winnice. Charakterystycznymi roślinami parku jest miłorząb japoński.

Najświetniejsze czasy pałac przeżywał za czasów von Mirbachów. W czasie I wojny światowej pałac został spalony przez armię Samsonowa, która już następnego dnia poniosła klęskę pod Olsztynkiem. Ogień zabrał umeblowanie oraz zbiory. Nie uległy spaleniu tylko mury magistralne. Następnie pałac wchodzi w posiadanie barona Bernarda von Paleske (adiutant Cesarza Wilhelma II). Baron w latach 1922-1923 odbudowuje pałac według pierwowzoru. W czasie II wojny światowej zarówno pałac jak i Sorkwity stają się miejscem spotkań polityków niemieckich i pruskich. Dlatego pałac tę wojnę przetrwał w dobrym stanie. Okradziono jedynie wnętrze pałacu.

Po wojnie pałacem administruje miejscowy PGR. W 1957 roku zostaje on przekazany Zakładowi Maszyn Rolniczych ‘Ursus’ z Warszawy. Od 1998 do chwili obecnej zespół pałacowo-parkowy w Sorkwitach znajduje się w rękach prywatnych właścicieli.

Zespół pałacowy traktowany jest, jako zabytek o szczególnych walorach. Został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, jako zespół pałacowy. W rejestrze umieszczono pałac, park oraz wozownię ze spichlerzem.